ఆకలితో అలమటించే వారి సంఖ్య రోజురోజుకు పెరిగిపోతుంది. ఆకలి నివారించాల్సిన పాలకులకు చిత్తశుద్ది లేదు. పేదల ఆకలి ఎప్పుడు తీరుతుందో...?
14, జనవరి 2012, శనివారం
11, జనవరి 2012, బుధవారం
పిల్లలకే కాదు పెద్దలకు కూడా ........
పిల్లలకే కాదు పెద్దలకు కూడా ఆహారం అందించే స్థోమత మన పాలకులకు లేదు. పరిపాలనా వ్యవహారాల పట్ల చిత్తశుద్ధి లేదు. మనదేశంలో ప్రజాస్వామ్యాన్ని అడ్డుపెట్టుకుని ఈ దేశంలోని కోటేశ్వరులు, దోపిడీ దారులు అత్యధిక ప్రజల శ్రమను దోచుకుంటున్నారు. సంపద కొందరితో పోగయ్యాక అందరికీ కూడు, గూడు, గుడ్డ దొరకడం కష్టంగా మారే పరిస్థితి దాపురించింది. దీనికి తోడు పరిపాలనా వ్యవహారాల్లోని అమాత్యులు, ఉన్నతాధిóకారులు అవినీతికి పాల్పడుతున్నారు. దీంతో ప్రజలకు అందాల్సిన పథకాలేవీ సక్రమంగా అందడం లేదు. మరి పోషకాహారం ఎలా అందుతుంది. ఇప్పటికీ రక్తహీనతతో బాధపడుతున్న మహిళ అత్యధికంగానే ఉన్నారు. పిల్లలకు పోషకాహారం కూడా అందించలేని ప్రభుత్వం దేశ ప్రజల కోసం చేస్తున్నదేమిటి. పోషకాహార లోపం దేశానికే సిగ్గుచేటని ప్రధానమంత్రి మన్మోహన్సింగ్ చేసిన వ్యాఖ్యలు మన పాలకుల పరిపాలనా తీరును ప్రశ్నిస్తున్నాయి. దేశవ్యాప్తంగా 42 శాతం మంది చిన్నారులు బరువు తక్కువగా ఉన్నారని, 59 శాతం మంది వయస్సుకు తగ్గట్టుగా ఎదగలేదని ప్రధాని చెప్పిన విషయం తెలిసిందే. కేంద్ర ప్రభుత్వం ప్రతిపాదించిన ఆహార భద్రత బిల్లు ఈ సమస్యకు ఎటువంటి పరిష్కారం చూపలేదు. ఇప్పటికే పలు రాష్ట్రాలు ఒక్క రూపాయి, రెండు రూపాయలకే కిలో బియ్యం సరఫరా చేస్తుంది. బియ్యం, గోధుమల వంటి ఆహారధాన్యాలను తక్కువ ధరలకు ప్రజలందరికీ అందుబాటులోకి తెచ్చేందుకు చర్యలు తీసుకోవాలి. దేశవ్యాప్తంగా కిలో రెండు రూపాయలకే ఆహార ధాన్యాలను సరఫరా చేయాలి. కుటుంబానికి నెలకు 35 కిలోలు ఇవ్వాలి.ఆహార భద్రత బిల్లుకు సవరణలు ప్రతిపాదించాలి. కేంద్ర ప్రభుత్వం ప్రతిపాదించిన ఆహార భద్రత బిల్లు వాస్తవానికి ఇప్పటికే ఉన్న భద్రతను కూడా దూరం చేస్తుంది. పలు రాష్ట్రాలు ఒక్క రూపాయికి, రెండు రూపాయలకు కిలో ఆహారధాన్యాలను అందిస్తుండగా, కేంద్రం మూడు రూపాయలకు కిలో ఇవ్వాలని ప్రతిపాదించింది. బిపిఎల్ కుటుంబాలకే దీన్ని పరిమితం చేయడంతో పాటు రేషన్ను పరిమితం చేయించింది. బిపిఎల్ కుటుంబాలను ప్రాధాన్యత వర్గంగా పరిగణించిన కేంద్ర ప్రభుత్వం ఎపిఎల్ కుటుంబాల్లోని దిగువ తరగతి ప్రజలను పూర్తిగా విస్మరించింది. బిపిఎల్ కుటుంబాలకిచ్చే సబ్సిడీని సైతం నేరుగా ఇవ్వకుండా కొన్ని షరతులతో నగదు బదిలీ రూపంలో ఇవ్వాలని ప్రతిపాదించారు. దీని వల్ల బిపిఎల్ కుటుంబాలు సైతం నష్టపోయే పరిస్థితి వస్తుంది. దీనికి భిన్నంగా ప్రజలందరికీ అవసరమైన మేరకు తక్కువ ధరకు ఆహారధాన్యాలు అందుబాటులో ఉంచాలి.
4, డిసెంబర్ 2011, ఆదివారం
అవిశ్వాసం అధికార కాంగ్రెస్కే అనుకూలం?!
ఆంధ్రప్రదేశ్లో అసెంబ్లీ శీతాకాల సమావేశాలు సమస్యలను పక్కనపెట్టి బలనిరూపణకు సిద్ధమయ్యారు. చంద్రబాబు రైతు పోరుబాట పేరుతో పాదయాత్రలు చేశారు. రైతుల కోసం అవసరమైతే అవిశ్వాస తీర్మానం పెడతామని అన్నారు. దాని ప్రకారం అవిశ్వాస తీర్మానం పెట్టారు. నెగ్గాలంటే 294 శాసన సభ్యులలో 147 మ్యాజిక్ సంఖ్య అవసరం. ఈమ్యాజిక్ సంఖ్యలో కూడా ఒకరు చనిపోవడం కొందరు రాజీనామా కారణంగా మారనుంది. టిడిపికి 90 మంది సభ్యులు ఉండేవారు. ఇటీవల ముగ్గురు దూరమయ్యారు. టిఆర్ఎస్, బిజెపి, ఎంఐఎం తదితరులను కలిపి 21, కాంగ్రెస్, ప్రజారాజ్యం పార్టీల నుంచి 27 మంది జగన్కు జై కొట్టారు. ఈ మధ్య ముగ్గురు కాంగ్రెస్ ఎమ్మెల్యేలు టిఆర్ఎస్ వైపు వెళ్లారు. ఇవన్నీ కలిపినా 141 మంది సభ్యులు మాత్రమే అవుతున్నారు. మరో ఆరుగురు సభ్యులను కూడగడితే కాంగ్రెస్ ప్రభుత్వం పడిపోయే అవకాశం ఉండేది. కానీ ఇంతలోనే సీను రివర్స్ అయ్యింది. వైఎస్ఆర్ కాంగ్రెస్ నేత జగన్ సిబిఐ కేసులో ఇరుక్కుని పీకల్లోతు కష్టాల్లో పడటంతో ఆయన వెంట ఉన్న ఎమ్మెల్యేలకు జ్ఞానోదయమయినట్లుంది. వారు తిరిగి కాంగ్రెస్ గూటికి చేరుతున్నారు. కారణాలడిగితే 'యువకిరణాలు' తదితరాల పేర్లు చెబుతున్నారు. కాబట్టి ఆవిశ్వాసానికి కావల్సిన మ్యాజిక్ సంఖ్యను కూడగట్టం కష్టమే అనిపిస్తోంది. అయితే రాష్ట్రంలో కరువు, అధిక ధరలు, ప్రత్యేక తెలంగాణా , పెండింగు ప్రాజెక్టులు, రైతుల సమస్యలు ప్రస్తావించడానికి అస్త్రాలు సిద్దం చేసుకున్నాయి ప్రతిపక్షాలు. కాని అధికార పక్షం చాకచక్యంగా వ్యవహరించి సభా సమయాన్ని ఐదు రోజులకే కుదించారు. ఇందులో కూడా అనవసర విషయాలతో కాలయాపన చేయడం ఎపి శాసన సభ్యులకు కొత్తేమి కాదు. యువకిరణాల పేరుతో ఉద్యోగాలిస్తామని, సమస్యలన్నింటినీ పరిష్కరిస్తామని కిరణ్కుమార్ ప్రభుత్వం హామీల వర్షం కురిపించడానికి ప్రయత్నిస్తోంది. ఈనేపథ్యంలో ఎమ్మెల్యేల నెంబర్ గేమ్ మొదలైంది. అవిశ్వాస తీర్మానంపై సోమవారం (2011 డిసెంబర్ 5న) చర్చ జరగనున్న నేపథ్యంలో తమ వారెవరు, పరాయి వారెవరు అన్న లెక్కల్లో అధికార, ప్రధాన ప్రతిప్రక్షాలు బిజీగా ఉన్నాయి. ఎమ్మెల్యేలను తమ వైపునకు తిప్పుకునేందుకు, మద్దతు కూడగట్టేందుకు కాంగ్రెస్, టిడిపి, జగన్ గ్రూపు పావులు కదుపుతున్నాయి. ఇప్పటికే ఆ పార్టీలు తమ ఎమ్మెల్యేలకు విప్ జారీ చేశాయి. జగన్ గ్రూపు ఎమ్మెల్యేలను ఆకర్షించేందుకు కాంగ్రెస్ తాయిలాలను ఎర వేస్తోందన్న ప్రచారం జరుగుతోంది. జగన్ సైతం తన వెంట ఉన్నవారికి పలు 'హామీలు' ఇచ్చినట్లు చెబుతున్నారు. తమకు గుర్తింపు ఇవ్వట్లేదని అసంతృప్తిగా ఉన్న పిఆర్పి ఎమ్మెల్యేలను కాంగ్రెస్ పలు 'వాగ్దానాల'తో బుజ్జగించింది. ఆదివారం(డిసెంబర్ 4న) కరువుపై చర్చ తర్వాత అవిశ్వాసంపై చర్చను లాంఛనంగా ప్రారంభించాలని బిఎసి సమావేశంలో నిర్ణయించారు. కరువుపై సాయంత్రం ఆరున్నర వరకు సుదీర్ఘంగా చర్చ జరగడంతో అవిశ్వాసంపై చర్చను చేపట్టలేదు. దీంతో సోమవారమే చర్చ, ఓటింగ్ జరగనుంది. ఉదయం తొమ్మిది గంటలకు అవిశ్వాసంపై చర్చను ప్రధాన ప్రతిపక్ష నేత చంద్రబాబు ప్రారంభించనున్నారు. బొత్స, ఢిల్లీ నుండి గులాంనబీ ఆజాద్, అహ్మద్ పటేల్ రంగంలోకి దిగి పిఆర్పిని బుజ్జగించి తమ వైపు ఉండేలా చర్యలు తీసుకున్నారు. జగన్ తమ గ్రూపు ఎమ్మెల్యేలతో సమావేశం నిర్వహించి అవిశ్వాసానికి మద్దతుగా ఓటు వేయాలని నిర్ణయించారు. జగన్ నిర్వహించిన సమావేశంలో 19 మంది ఎమ్మెల్యేలు పాల్గొన్నారు. ఓటింగ్ దగ్గరకొచ్చే సరికి ఆ సంఖ్య తగ్గుతుందని, కనీసం 15 మంది అవిశ్వాసాన్ని బలపరుస్తారని తెలుస్తోంది. వైఎస్ఆర్ కాంగ్రెస్ పార్టీ ఎమ్మెల్యే విజయమ్మ సోమవారం అసెంబ్లీకి వస్తారని ఆ పార్టీ నేతలు తెలిపారు. టిఆర్ఎస్ ఎమ్మెల్యేలు అవిశ్వాసానికి అనుకూలంగా ఓటేస్తామన్నారు. ఈ మేరకు ఆ పార్టీ తమ ఎమ్మెల్యేలకు విప్ జారీ చేసింది. వామపక్షాలు అవిశ్వాసానికి మద్దతివ్వాలని నిర్ణయించాయి. మరో పక్క తెలంగాణా కాంగ్రెస్ ఎమ్మెల్యేలు అవిశ్వాసానికి అనుకూలంగా ఓటు వేసి చిత్తశుద్ధిని చాటుకోవాలని టిఆర్ఎస్ పిలుపునిచ్చింది. ప్రజల విశ్వాసాన్ని పొందేందుకు టిడిపి ప్రయత్నిస్తోంది. పిఆర్పి కాంగ్రెస్లో విలీనమయింది. కాబట్టి చిరంజీవి ప్రభుత్వానికి అనుకూలంగా ఓటు వేయాలని కోరుతున్నారు. ఏదేమైనా ఈ పరిణామాలు అధికార కాంగ్రెస్కు అనుకూలంగా మారే అవకాశాలు ఎక్కువగా ఉన్నాయి. ఇదంతా ప్రజాధనాన్ని దుర్వినియోగం చేసే ప్రహసనం తప్ప ప్రజలకు మేలు చేసేది మాత్రం కాదు. సభ్యులంతా చిత్తశుద్ధితో వ్యవహరించి ప్రజల సంక్షేమానికి కృషి చేయాల్సిన అవసరం ఎంతయినా ఉంది.
1, డిసెంబర్ 2011, గురువారం
ఎఫ్డిఐని వ్యతిరేకిద్దాం
రిటైల్ రంగంలో ఎఫ్డిఐని వ్యతిరే కించి, చిల్లర వర్తకులను కాపాడాల్సిన అవసరం ఎంతైనా ఉందని సిపిఎం కేంద్ర కమిటీ సభ్యులు ఎంఏ గఫూర్ అన్నారు. బుధవారం కర్నూలు స్టేట్ గెస్ట్హౌస్లో ప్రజాశక్తి ఆధ్వర్యంలో చిల్లర వర్తకంలో విదేశీ పెట్టుబడులను వ్యతిరేకి స్తూ రౌండ్టేబుల్ సమావేశం నిర్వహించారు. ఈ సమావేశానికి ప్రజాశక్తి ఎడిషన్ ఇన్ఛార్జి పానుగంటి చంద్రయ్య అధ్యక్షత వహించారు. ఎంఏ గఫూర్ ముఖ్యఅతిథిగా హాజరై మాట్లాడారు. ప్రధాని మన్మోహన్సింగ్ నిరుద్యోగులకు కోట్ల ఉద్యోగాలు విదేశీ పెట్టుబడుల వల్ల లభిస్తాయని మోసపూరిత ప్రచారం చేస్తున్నారని విమర్శించారు. రిటైల్ రంగంలో చిల్లర దుకాణాలు పెట్టుకుని కోట్లాది మంది జీవనం సాగిస్తున్నారని తెలిపారు. ఎఫ్డిఐ దేశంలో ప్రవేశిస్తే వీదేశాలు పెట్టుబడులు పెట్టడం వల్ల వారి పెత్తనంతో పాటు ఆదాయాలు కూడా వారికే పోతాయన్నారు. ప్రధాని వీటి ద్వారా ఉపాధి కలుగుతుందని చెప్పడం బూటకమన్నారు. ఎఫ్డిఐ ప్రవేశం వల్ల భారతదేశ వస్తు ఉత్పత్తి పరిశ్రమలు దెబ్బతింటాయన్నారు. వీటితో పాటు వ్యవసాయరంగం కూడా వారి ఆధీనంలోకి వెళ్తుందని తెలిపారు. దేశ నవనాడులన్నీ విదేశీ పెట్టుబడిదారుల చేతుల్లోకి పోతున్నాయని చెప్పారు. ఇలా ఒక్కో రంగంలో ప్రవేశిస్తూ పత్రికా రంగంలో ప్రవేశించనుందన్నారు. పాలకులు ప్రజల్లో విశ్వాసం కోల్పోతున్నారని తెలిపారు. రిటైల్ రంగాన్ని కాపాడుకునేందుకు గురువారం చేపట్టే బంద్కు అందరూ సంఘీభావం తెలపాలని రౌండ్టేబుల్ సమావేశం తీర్మానించింది. ఈసమావేశంలో టిడిపి జిల్లా నాయకులు ఆకెపోగు ప్రభాకర్,సిపిఎం నగర కార్యదర్శి గౌస్దేశాయి, బిజెపి నాయకులు దామోదర్రెడ్డి, సమాజ్వాది పార్టీ నాయకులు శేషుఫణి, మెడికల్ రెప్స్ యూనియన్ నాయకులు ప్రసాద్శర్మ, కెవిపిఎస్ జిల్లా కార్యదర్శి ఎండి ఆనంద్బాబు, డివైఎఫ్ఐ నగర అధ్యక్షులు లక్ష్మణ్, చిన్న వ్యాపారుల సంఘం నాయకులు షరీఫ్, వ్యాపారులు సుధాకర్, ప్రకాష్, ప్రజాశక్తి జిల్లా కన్వీనర్ ఎం.రాజు, ప్రతినిధి బి.గోరంట్లప్ప, సిబ్బంది సుజాత, మల్లికార్జున తదితరులు పాల్గొన్నారు.
14, నవంబర్ 2011, సోమవారం
ఆకలితో ప్రాణాలొదులుతున్నారు
దయనీయస్థితిలో గిరిజనులు
అంత్యోదయ కార్డులున్నా హక్కులపై అవగాహన లేదు
మధ్యప్రదేశ్లో వేలాది చిన్నారుల మృతి
ఆకలితో చిన్నారులు
అంత్యోదయ కార్డులున్నా హక్కులపై అవగాహన లేదు
మధ్యప్రదేశ్లో వేలాది చిన్నారుల మృతి
ఆకలితో చిన్నారులు
మరణిస్తున్నా రాష్ట్ర ప్రభుత్వం మాత్రం వాటిని గుర్తించడం లేదు. 2010లో రాష్ట్రంలో లక్షా 8 వేల మంది చిన్నారులు మరణించినట్లు ఆరోగ్య సర్వేలో తేలింది.
మధ్యప్రదేశ్లో ఆకలితో అలమటిస్తున్న గిరిజనుల బిడ్దలు ప్రాణాలొదుతున్నారు. పోషకాహార లోపంతో వేల సంఖ్యలో పిల్లలు మృత్యువాతపడుతున్నా వారిని ఆదుకోవడానికి తగిన చర్యలు తీసుకోవడంలో ప్రభుత్వం విఫలమైంది. కేవలం అంత్యోదయ కార్డులు మంజూరు చేసి చేతులు దులుపుకోవడంతో నిరక్షరాసులైన గిరిజనులు తమ హక్కుల గురించి కనీస అవగాహన కూడా లేకపోవడంతో, వారు బతుకులు మరింత దయనీయంగా మారాయి. ఈ రాష్ట్రంలోని శివ్పూర్ జిల్లాలో పర్యటించిన సిఎన్ఎన్-ఐబిఎన్ వార్తా సంస్థ అక్కడి గిరిజనుల దైన్యాన్ని వెలుగులోకి తీసుకొచ్చింది. నాలుగేళ్ల బాలిక దీపు గత నాలుగు నెలలుగా తీవ్ర పోషకాహార సమస్యతో బాధపడుతోంది. బిడ్డ ఆరోగ్య పరిస్థితిని మెరుగుపర్చడానికి తల్లిదండ్రులు ఎన్ని ప్రయత్నాలు చేసినా ఫలితం లేకపోయింది. దీంతో చేసేది లేక దీపు మరణం కోసం ఎదురుచూస్తున్నామని ఆమె తల్లిదండ్రులు కన్నీరు ము న్నీరయ్యారు.
'ఏం చేయాలో తెలియకపోవడమే అసలు సమస్య. అసలు ప్రభుత్వం ఏం చేస్తోందో మాకు తెలియడం లేదు. నేనొక కార్మికుడ్ని... నేనెలా తెలుసుకోవాలి?' అని దీపు తండ్రి జాబ్రూ ప్రశ్నించారు. ఈ సహారియా తెగ గిరిజనులకు ప్రభుత్వం అంత్యోదయకార్డులిచ్చినా, హక్కుల పట్ల వారికి సరైన అవగాహన కల్పించలేదు. పోషకాహార లోపంతో బాధపడుతూ తక్షణమే ప్రభుత్వ చర్యల కోసం ఎదురుచూస్తున్న దీపు లాంటి వారు ఇక్కడ వందల సంఖ్యలో ఉన్నారు. పోషకాహార లోపంతో ఈ ప్రాంతంలో వందలాది మంది మరణిస్తున్నారు. యునిసెఫ్ సహాయంతో ప్రభుత్వం ఏర్పాటు చేసిన న్యూట్రిషనల్ రిహాబ్ సెంటర్ ఇక్కడికి రెండు కిలోమీటర్ల దూరంలో ఉన్నా, అది దాదాపుగా సగం ఖాళీ అయింది. దీపును తీసుకుని మీడియా ప్రతినిధులు అక్కడికి వెళ్లినా అధికారులు ఏమీ చేయలేక అసహాయం వ్యక్తం చేశారు. ఈ జిల్లాలో ముఖ్యంగా సహారియా తెగ గిరిజనులు తీవ్రంగా పోషకాహార లోపంతో బాధపడుతున్నారు.
మధ్యప్రదేశ్లో ఆకలితో అలమటిస్తున్న గిరిజనుల బిడ్దలు ప్రాణాలొదుతున్నారు. పోషకాహార లోపంతో వేల సంఖ్యలో పిల్లలు మృత్యువాతపడుతున్నా వారిని ఆదుకోవడానికి తగిన చర్యలు తీసుకోవడంలో ప్రభుత్వం విఫలమైంది. కేవలం అంత్యోదయ కార్డులు మంజూరు చేసి చేతులు దులుపుకోవడంతో నిరక్షరాసులైన గిరిజనులు తమ హక్కుల గురించి కనీస అవగాహన కూడా లేకపోవడంతో, వారు బతుకులు మరింత దయనీయంగా మారాయి. ఈ రాష్ట్రంలోని శివ్పూర్ జిల్లాలో పర్యటించిన సిఎన్ఎన్-ఐబిఎన్ వార్తా సంస్థ అక్కడి గిరిజనుల దైన్యాన్ని వెలుగులోకి తీసుకొచ్చింది. నాలుగేళ్ల బాలిక దీపు గత నాలుగు నెలలుగా తీవ్ర పోషకాహార సమస్యతో బాధపడుతోంది. బిడ్డ ఆరోగ్య పరిస్థితిని మెరుగుపర్చడానికి తల్లిదండ్రులు ఎన్ని ప్రయత్నాలు చేసినా ఫలితం లేకపోయింది. దీంతో చేసేది లేక దీపు మరణం కోసం ఎదురుచూస్తున్నామని ఆమె తల్లిదండ్రులు కన్నీరు ము న్నీరయ్యారు.
'ఏం చేయాలో తెలియకపోవడమే అసలు సమస్య. అసలు ప్రభుత్వం ఏం చేస్తోందో మాకు తెలియడం లేదు. నేనొక కార్మికుడ్ని... నేనెలా తెలుసుకోవాలి?' అని దీపు తండ్రి జాబ్రూ ప్రశ్నించారు. ఈ సహారియా తెగ గిరిజనులకు ప్రభుత్వం అంత్యోదయకార్డులిచ్చినా, హక్కుల పట్ల వారికి సరైన అవగాహన కల్పించలేదు. పోషకాహార లోపంతో బాధపడుతూ తక్షణమే ప్రభుత్వ చర్యల కోసం ఎదురుచూస్తున్న దీపు లాంటి వారు ఇక్కడ వందల సంఖ్యలో ఉన్నారు. పోషకాహార లోపంతో ఈ ప్రాంతంలో వందలాది మంది మరణిస్తున్నారు. యునిసెఫ్ సహాయంతో ప్రభుత్వం ఏర్పాటు చేసిన న్యూట్రిషనల్ రిహాబ్ సెంటర్ ఇక్కడికి రెండు కిలోమీటర్ల దూరంలో ఉన్నా, అది దాదాపుగా సగం ఖాళీ అయింది. దీపును తీసుకుని మీడియా ప్రతినిధులు అక్కడికి వెళ్లినా అధికారులు ఏమీ చేయలేక అసహాయం వ్యక్తం చేశారు. ఈ జిల్లాలో ముఖ్యంగా సహారియా తెగ గిరిజనులు తీవ్రంగా పోషకాహార లోపంతో బాధపడుతున్నారు.
17, అక్టోబర్ 2011, సోమవారం
యాతమేసి తోడినా చేను తడవదు
30 ఏళ్లు వెనక్కి పోయిన సాగు
మిగిలింది కష్టాలు... కన్నీళ్లు
మహబూబ్నగర్ రైతుల వలసబాట
మిగిలింది కష్టాలు... కన్నీళ్లు
మహబూబ్నగర్ రైతుల వలసబాట
''యాతమేసి తోడినా... ఏరు ఎండదు. పొగిలి పొగిలి ఏడ్చినా పొంత నిండదు...'' అని ఓ కవి అన్నాడు. కానీ కరువు ప్రాంత రైతులను కదిపితే 'యాతమేసి తోడినా చేను తడవదు.. మోటరేసి తోడాలంటే కరెంటు వుండదు' అని కంటతడి పెడుతున్నారు. నేడు వ్యవసాయ రంగంలో ఆధునిక పద్ధతులెన్నో. కానీ పాలకులు అమలు చేస్తున్న విధానాల ఫలితంగా రైతన్నలు కష్టాల కడలిలోకి నెట్టబడుతున్నారు. యాతం (గూడ)తో నీళ్ళుతోడి సాగుచేసిన 30ఏళ్ళనాటి వ్యవసాయ పద్ధతులనే పాటించాల్సిన దుస్థితి దాపురించింది. మామూలుగానే మహబూబ్నగర్ జిల్లాలో వర్షాభావం అధికం. నెట్టెంపాడు, బీమా, కల్వకుర్తి ఎత్తిపోతల ప్రాజెక్టులు చిటికెలో పూర్తి చేస్తాం... ఇక అంతా పచ్చదనమే... పాడిపంటలకు కొదువలేదు అని చెప్పిన మహానుభావులెందరో... కానీ ఆచరణలో రైతులను పట్టించుకునే ప్రజాప్రతినిధి ఒక్కరంటే ఒక్కరూ లేక వరుస కష్టాలతో చితికిన రైతు పొగిలి పొగిలి ఏడుస్తున్నాడు. పంట పొలానికి నీరు పెట్టలేకపోతున్నానని కుమిలిపోతున్నాడు. కరువు పరిస్థితి పరిశీలన నిమిత్తం వెళ్ళిన 'ప్రజాశక్తి' ప్ర్రతినిధి ముందు కన్నీటి పర్యంతమయ్యాడు.
అది మహబూబ్నగర్ జిల్లాలోని కొందుర్గు మండలం చేగిరెడ్డిగనపురం గ్రామం. వెయ్యి ఎకరాలకు పైగా సాగుభూమి వుంది. బావులు, బోర్ల కింద 200 ఎకరాల్లో వరి సాగు చేశారు. 50శాతం పైగా వరిపైర్లు ఎండిపోయాయి. వేరుశనగ, మొక్కజొన్న తదితర మెట్టపంటలు 90శాతం ఎండిపోయాయి. ఏ రైతును కదిలించినా వ్యవసాయం దండగ... గ్రామంలో పనుల్లేవు... ఎటయినా వలసలు పోతామని అంటున్నారు. చెగిరెడ్డి గనపురం గ్రామంలోని నాలుగు గిరిజనతండాల్లో చాలా ఇళ్లకు తాళాలు వేసి వున్నారు... అటుగా వెళుతున్న వారిని 'వీరంతా ఎటువెళ్ళారు?' అని అడిగితే... 'వలసలు పోయిన్రన్నా...' అని బదులు చెప్పారు. ఈ తండాల్లో 100కు పైగా గిరిజన కుటుంబాలుంటే ప్రస్తుతం 40 కుటుంబాలు కూడా లేవు. ఈ నేపథ్యంలో 'ప్రజాశక్తి' ప్రతినిధి బృందం ఇదే గ్రామాన్ని పూర్తిగా సందర్శించి రైతులను పరామర్శించింది. 'భూమికి నీరు పారించని బతుకెందుకు?' అని రైతు కావాలి చంద్రయ్య కన్నీరు మున్నీరయ్యాడు. ఎకరాకు 12 వేల రూపాయల దాకా ఖర్చుచేసి ఆరు ఎకరాల్లో వరి నాట్లేశాం. మూడురూపాయల వడ్డీకి సావుకారి వద్ద అప్పుతెచ్చినం. పాత అప్పులే తీరలేదు. మళ్లీ అప్పుఅయ్యింది. బాగా పంట చేతికొచ్చి... ఎకరాకు 30 బస్తాలు పండితే, రూ.15 వేలైనా చేతికొచ్చేవి. ఇంతకష్టపడితే ఐదుబస్తాలైనా వస్తుందో లేదో నమ్మకం లేదు. పైభాగాన కుంటలో నీళ్లుండయి... అందుకే బావిలో నీళ్లున్నరు...ఈ నీళ్లు ఎన్నిరోజులు వస్తయో తెల్వదు. కుంటెండితే బాయిలో నీళ్లు తగ్గి కిందికి పోతరు... ఐదుగురం అన్నదమ్ములం భాగాలు పంచుకున్నం. ఒకొక్కరికి ఎకరం పైగా భూమిలో వరిసాగు చేశాం. వేరే మార్గం లేక మానాయిన సెప్పిండని ఇట్ల గూడేసి నీళ్లుతోడుతుండం. ఇట్లా గూడతో నీళ్లు ఎత్తిపోసేది మాతండ్రి వయస్సులో ఉన్నప్పుడు ఉండేదంట. మాకు కొత్తేకాని ఏంజేయాలె. రెండ్రోజులు గూడేసి నీళ్లుతోడితే కాళ్లుచేతులు నొప్పులయినరు. నిన్న చిన్న వానవడింది. కొంతమేలు. లేకుంటే చేను గీమాత్రం కనిపించేదా..? మాకష్టాలు ఎన్నడు తీరుతయో. మాకు ఎనిమిది మంది ఆడబిడ్డలు... కొడుకు కోసం చూస్తే అందరూ ఆడొళ్లే పుట్టిండ్రు. ఇద్దరి పెండ్లి చేసినం... ఇంకా ఇద్దరు పెండ్లికున్నరు. నలుగురు సదువుతున్నరు. కాపుదానం అప్పులు, పిల్లల ఖర్చులు.. మోయ లేకుండయినరు.... ఎవరికి జెప్తే మాకష్టాలు తీరుతరు... పట్టించుకునెటొల్లే లేరు.... బ్యాంకుల్లో అప్పులు పుడ్తల్లేవ్.... పాతరు కడితే ఇచ్చెటొల్లేమో... పంటసరిగ్గా పండవ్ అప్పుల్తీరవ్...' అని వాపోయాడు. చంద్రయ్య తన భార్యతో కలిసి రోజంతా గూడతో నీటిని తోడితే ఒక మడి పారుతుంది. ఆగకుండా వేస్తే మరో సగం మడికి నీరు పారే అవకాశం ఉంది. అన్నదమ్ములు రోజుకొకరు చొప్పున గూడవేసి ఒక్కో మడి ఎండిపోకుండా నీరందిస్తున్నారు. ఇలా కష్టపడి తమ శ్రమశక్తిమీద పంటను కొంతయినా కాపాడుకోవాలనుకుంటున్నారు. కావలి చంద్రయ్యను చూసిన బావుల కింద సాగుచేసే మరో ఇద్దరు గూడ పద్దతిన సాగునీరందిస్తున్నారు. మరి కొందరు రైతులు కూడా ఈ పద్దతికి సిద్దమవుతున్నారు. నీరు పుష్కలంగా ఉంటేనే ఈ పద్దతి సాధ్యమవుతుంది.
చంద్రయ్య కష్టాలు తెలుసుకునేలోపే 20 మందిదాకా రైతులు వచ్చారు. 'సారు మాగురించి రాసుకోండి. మా చేలన్ని ఎండిపోతున్నరు చంద్రయ్య బాయిలో నీళ్లు పైన ఉన్నరు... ఆయన గూడేసుకుని కొంతయినా తడుపుకుంటున్నడు. మా బాయిలో నీళ్ళు చాలా లోతున్నరు. కరెంటు వస్తేనే మోటర్ నడవాలి' అని అదే ఊరికి చెందిన రైతులు ఊరడి కృష్ణయ్య, భీమయ్య, గుండని భీమయ్య, కుక్కల చెన్నయ్య, మాదారపు రాజు, యాదయ్య, వెంకటయ్య, నర్సింహా తదితరులు వారి బాధలు వినిపించారు. ఎవరిని కదిలించినా 'మా వరిచేను ఎండిపోయింది. పశువులకు మేతకూడా కష్టమే. వేరుశనగ, మొక్కజొన్న వందలాది ఎకరాల్లో చేలన్నీ చేతికి రాకుండా పోయాయ'ని వాపోతున్నారు. అప్పులు పెరిగిపోతున్నాయని దిగులు పడుతున్నారు. రైతుల కష్టాలు వర్ణనాతీతంగా ఉన్నాయి. ఇప్పటికే వలసలు మొదలయ్యాయి.
కరువు పరిస్థితికి కరెంటు సమస్య తోడైంది. రాత్రి పగలు నిద్ర లేకుండా పొలం వద్ద కాచుకుని ఉన్నా గంటకు మించి మోటార్లు నడవడం లేదు. దీంతో వరిపొలం ఒక మడి తడిస్తే మళ్లీ కరెంటు వచ్చే వరకు తడారి పోతుంది. తిరిగి అదే మడి పారుతుంది. వరుస కష్టాలతో చితికి పోయిన రైతుకు డీజిల్ ఇంజన్లు కొనే స్థోమత లేకుండా పోయింది. కొందరితో డీజిల్ ఇంజన్లు ఉన్నా పెరిగిన డీజిల్ ధరలను భరించలేకున్నారు. కష్టపడి సాగు చేసిన వరిఫైరు ఎండిపోతుంటే రైతు ఏదో విధంగా సాగునీరందించాలనుకున్నాడు. పాతపద్ధతిని ఎంపిక చేసుకున్నారు. పెరిగిన ఖర్చుల దృష్ట్యా వ్యవసాయంలో మూడు దశాబ్దాల నాటి సాగునీటి పద్దతిని రైతులు ఎంచుకున్నారు. ప్రస్తుతం ఉన్న ఆధునిక యంత్రాలు అనేక కొత్త పద్ధతులకు రైతు స్వస్తిపలికే పరిస్థితి వచ్చింది. 1990 తరువాత రాష్ట్రంలో నూతన పారిశ్రామిక ఆర్థిక విధానాలు గ్రామీణ వ్యవస్థను ఛిద్రం చేస్తోంది. ఎండిన పంట పొలాలు కళ్లముందు కదలాడుతుంటే... పంటను కాపాడుకునేందుకు నడుంకట్టాడు. మూడు దశాబ్ధాల క్రితం ఉపయోగించిన 'యాతం లేదా గూడ' పద్దతి ద్వారా పొలాలకు రైతులు సాగునీరందిస్తున్నారు. యంత్రాలతో అయ్యే ఖర్చులు భరించలేకున్నామని శ్రమశక్తితో సాగునీరందిస్తున్నారు. పరిస్థితి ఇలాగే కొనసాగితే రైతులు మరిన్ని పాతపద్దతులను అనుసరించే అవకాశాలు కనిపిస్తోంది.
అది మహబూబ్నగర్ జిల్లాలోని కొందుర్గు మండలం చేగిరెడ్డిగనపురం గ్రామం. వెయ్యి ఎకరాలకు పైగా సాగుభూమి వుంది. బావులు, బోర్ల కింద 200 ఎకరాల్లో వరి సాగు చేశారు. 50శాతం పైగా వరిపైర్లు ఎండిపోయాయి. వేరుశనగ, మొక్కజొన్న తదితర మెట్టపంటలు 90శాతం ఎండిపోయాయి. ఏ రైతును కదిలించినా వ్యవసాయం దండగ... గ్రామంలో పనుల్లేవు... ఎటయినా వలసలు పోతామని అంటున్నారు. చెగిరెడ్డి గనపురం గ్రామంలోని నాలుగు గిరిజనతండాల్లో చాలా ఇళ్లకు తాళాలు వేసి వున్నారు... అటుగా వెళుతున్న వారిని 'వీరంతా ఎటువెళ్ళారు?' అని అడిగితే... 'వలసలు పోయిన్రన్నా...' అని బదులు చెప్పారు. ఈ తండాల్లో 100కు పైగా గిరిజన కుటుంబాలుంటే ప్రస్తుతం 40 కుటుంబాలు కూడా లేవు. ఈ నేపథ్యంలో 'ప్రజాశక్తి' ప్రతినిధి బృందం ఇదే గ్రామాన్ని పూర్తిగా సందర్శించి రైతులను పరామర్శించింది. 'భూమికి నీరు పారించని బతుకెందుకు?' అని రైతు కావాలి చంద్రయ్య కన్నీరు మున్నీరయ్యాడు. ఎకరాకు 12 వేల రూపాయల దాకా ఖర్చుచేసి ఆరు ఎకరాల్లో వరి నాట్లేశాం. మూడురూపాయల వడ్డీకి సావుకారి వద్ద అప్పుతెచ్చినం. పాత అప్పులే తీరలేదు. మళ్లీ అప్పుఅయ్యింది. బాగా పంట చేతికొచ్చి... ఎకరాకు 30 బస్తాలు పండితే, రూ.15 వేలైనా చేతికొచ్చేవి. ఇంతకష్టపడితే ఐదుబస్తాలైనా వస్తుందో లేదో నమ్మకం లేదు. పైభాగాన కుంటలో నీళ్లుండయి... అందుకే బావిలో నీళ్లున్నరు...ఈ నీళ్లు ఎన్నిరోజులు వస్తయో తెల్వదు. కుంటెండితే బాయిలో నీళ్లు తగ్గి కిందికి పోతరు... ఐదుగురం అన్నదమ్ములం భాగాలు పంచుకున్నం. ఒకొక్కరికి ఎకరం పైగా భూమిలో వరిసాగు చేశాం. వేరే మార్గం లేక మానాయిన సెప్పిండని ఇట్ల గూడేసి నీళ్లుతోడుతుండం. ఇట్లా గూడతో నీళ్లు ఎత్తిపోసేది మాతండ్రి వయస్సులో ఉన్నప్పుడు ఉండేదంట. మాకు కొత్తేకాని ఏంజేయాలె. రెండ్రోజులు గూడేసి నీళ్లుతోడితే కాళ్లుచేతులు నొప్పులయినరు. నిన్న చిన్న వానవడింది. కొంతమేలు. లేకుంటే చేను గీమాత్రం కనిపించేదా..? మాకష్టాలు ఎన్నడు తీరుతయో. మాకు ఎనిమిది మంది ఆడబిడ్డలు... కొడుకు కోసం చూస్తే అందరూ ఆడొళ్లే పుట్టిండ్రు. ఇద్దరి పెండ్లి చేసినం... ఇంకా ఇద్దరు పెండ్లికున్నరు. నలుగురు సదువుతున్నరు. కాపుదానం అప్పులు, పిల్లల ఖర్చులు.. మోయ లేకుండయినరు.... ఎవరికి జెప్తే మాకష్టాలు తీరుతరు... పట్టించుకునెటొల్లే లేరు.... బ్యాంకుల్లో అప్పులు పుడ్తల్లేవ్.... పాతరు కడితే ఇచ్చెటొల్లేమో... పంటసరిగ్గా పండవ్ అప్పుల్తీరవ్...' అని వాపోయాడు. చంద్రయ్య తన భార్యతో కలిసి రోజంతా గూడతో నీటిని తోడితే ఒక మడి పారుతుంది. ఆగకుండా వేస్తే మరో సగం మడికి నీరు పారే అవకాశం ఉంది. అన్నదమ్ములు రోజుకొకరు చొప్పున గూడవేసి ఒక్కో మడి ఎండిపోకుండా నీరందిస్తున్నారు. ఇలా కష్టపడి తమ శ్రమశక్తిమీద పంటను కొంతయినా కాపాడుకోవాలనుకుంటున్నారు. కావలి చంద్రయ్యను చూసిన బావుల కింద సాగుచేసే మరో ఇద్దరు గూడ పద్దతిన సాగునీరందిస్తున్నారు. మరి కొందరు రైతులు కూడా ఈ పద్దతికి సిద్దమవుతున్నారు. నీరు పుష్కలంగా ఉంటేనే ఈ పద్దతి సాధ్యమవుతుంది.
చంద్రయ్య కష్టాలు తెలుసుకునేలోపే 20 మందిదాకా రైతులు వచ్చారు. 'సారు మాగురించి రాసుకోండి. మా చేలన్ని ఎండిపోతున్నరు చంద్రయ్య బాయిలో నీళ్లు పైన ఉన్నరు... ఆయన గూడేసుకుని కొంతయినా తడుపుకుంటున్నడు. మా బాయిలో నీళ్ళు చాలా లోతున్నరు. కరెంటు వస్తేనే మోటర్ నడవాలి' అని అదే ఊరికి చెందిన రైతులు ఊరడి కృష్ణయ్య, భీమయ్య, గుండని భీమయ్య, కుక్కల చెన్నయ్య, మాదారపు రాజు, యాదయ్య, వెంకటయ్య, నర్సింహా తదితరులు వారి బాధలు వినిపించారు. ఎవరిని కదిలించినా 'మా వరిచేను ఎండిపోయింది. పశువులకు మేతకూడా కష్టమే. వేరుశనగ, మొక్కజొన్న వందలాది ఎకరాల్లో చేలన్నీ చేతికి రాకుండా పోయాయ'ని వాపోతున్నారు. అప్పులు పెరిగిపోతున్నాయని దిగులు పడుతున్నారు. రైతుల కష్టాలు వర్ణనాతీతంగా ఉన్నాయి. ఇప్పటికే వలసలు మొదలయ్యాయి.
కరువు పరిస్థితికి కరెంటు సమస్య తోడైంది. రాత్రి పగలు నిద్ర లేకుండా పొలం వద్ద కాచుకుని ఉన్నా గంటకు మించి మోటార్లు నడవడం లేదు. దీంతో వరిపొలం ఒక మడి తడిస్తే మళ్లీ కరెంటు వచ్చే వరకు తడారి పోతుంది. తిరిగి అదే మడి పారుతుంది. వరుస కష్టాలతో చితికి పోయిన రైతుకు డీజిల్ ఇంజన్లు కొనే స్థోమత లేకుండా పోయింది. కొందరితో డీజిల్ ఇంజన్లు ఉన్నా పెరిగిన డీజిల్ ధరలను భరించలేకున్నారు. కష్టపడి సాగు చేసిన వరిఫైరు ఎండిపోతుంటే రైతు ఏదో విధంగా సాగునీరందించాలనుకున్నాడు. పాతపద్ధతిని ఎంపిక చేసుకున్నారు. పెరిగిన ఖర్చుల దృష్ట్యా వ్యవసాయంలో మూడు దశాబ్దాల నాటి సాగునీటి పద్దతిని రైతులు ఎంచుకున్నారు. ప్రస్తుతం ఉన్న ఆధునిక యంత్రాలు అనేక కొత్త పద్ధతులకు రైతు స్వస్తిపలికే పరిస్థితి వచ్చింది. 1990 తరువాత రాష్ట్రంలో నూతన పారిశ్రామిక ఆర్థిక విధానాలు గ్రామీణ వ్యవస్థను ఛిద్రం చేస్తోంది. ఎండిన పంట పొలాలు కళ్లముందు కదలాడుతుంటే... పంటను కాపాడుకునేందుకు నడుంకట్టాడు. మూడు దశాబ్ధాల క్రితం ఉపయోగించిన 'యాతం లేదా గూడ' పద్దతి ద్వారా పొలాలకు రైతులు సాగునీరందిస్తున్నారు. యంత్రాలతో అయ్యే ఖర్చులు భరించలేకున్నామని శ్రమశక్తితో సాగునీరందిస్తున్నారు. పరిస్థితి ఇలాగే కొనసాగితే రైతులు మరిన్ని పాతపద్దతులను అనుసరించే అవకాశాలు కనిపిస్తోంది.
5, అక్టోబర్ 2011, బుధవారం
పండుగలు- ఉత్సవాలు- ప్రజాసంస్కృతి
మనం నిత్యం జరుపుకునే పండుగలు , ఉత్సవాలు, జాతరలు, కొలుపులు, మొదలయిన వన్నీ మన సంస్కృతిలో భాగం. పండుగలు ,ఉత్స వాలు అన్ని మతపరమైనవి కావు. కొన్ని పండుగలు పూర్తిగా మానవుని ఉత్పత్తికి సంబంధించి-అంటే వ్యవ సాయం, పశుపోషణ, వంటి వాటికి సంబంధించి ఉంటాయి. కొన్ని ప్రకృతిపై మానవుడు విజయం సాధించిన సందర్భాన్ని పురష్కరించు కుని జరుగుతుంటాయి. కొన్ని పండు గలు పూర్తిగా మతనమ్మకాలు, కథలపై ఆధారపడి ఉంటాయి. అయితే వీటన్నింటినీ ఇలా పూర్తిగా విడదీసి చూడటం కూడా కష్టం. మానవుని ఉత్పత్తికి, ప్రకృతిపై విజయాలకు సంబంధించిన పండుగల్లో కూడా మతపరమైన నమ్మకాలు, ఆచారాలు ఉంటాయి. అదేసమయంలో పూర్తిగా మతమపరమైన కథలపై ఆధారపడిన పండుగల్లో కూడా వెతికి చూస్తే మానవ సమూహాల అభివృద్ధికి సంబంధించిన అనేక చారిత్రక విషయాలు కనిపిస్తుంటాయి. అందువల్ల మనం పండుగలు ఉత్సవాలు జాతరలు వంటి వాటిని ఏవిధంగా చూడాలి. ఏ విధంగా ఈసందర్భాల్లో పాత్రవహించాలి అన్న ప్రశ్న ముందుకు వస్తుంది. దీనికి సమాధానం ఒక్కటే-పండుగలు ఉత్సవాలను మూఢనమ్మకాల పేరుతో మొత్తంగా కొట్టి పారేయకూడదు. అదే సమయంలో వాటిలోని అన్ని అంశాలను అంటే మూఢ విశ్వాసాలు, మూఢాచారాలు ఆధ్యాత్మిక విష యాలను కూడా భుజాన వేసుకుని మోయకూడదు.
మానవుడు మనుగడ కోసం ప్రకృతితో సాధించిన పోరాటంలో ఒక్కో విజయం సాధించడం ద్వారానే అభివృద్ధి పథంలో ముందుకు పోతూ వచ్చాడు. అయితే ప్రకృతితో మనిషి ఒంటరిగా పోరాడలేదు. సామూ హికంగా, సమిష్టిగా పోరాడాడు. అందువల్ల ప్రకృతిపై విజయం సాధించి నప్పుడు మానవులు సమిష్టిగానే సంతోషం పంచు కున్నారు. అవే సంబరాలు ఉత్సవాలు అయ్యాయి. ఆది మానవునికి అగ్గి అప్పట్లో కొరకరాని కొయ్య. అగ్గితో చాలా పనులు చేయవచ్చు. ఎముకలు కొరికే చలినుంచి అది కాపాడుతుంది. అడవుల్లో క్రూరమృగాలను భయపెట్టి దూరంగా ఉంచుతుంది. మాంసం, దుంపలు , కూరగాయలు, గింజలు కాల్చుకు తినడానికి ఎంతగానో ఉపకరిస్తుంది. కాని మానవునికి దాన్ని స్వాధీనం చేసుకోవడం-అంటే ఎప్పుడు కావాలంటే అప్పుడు అగ్గిని సృష్టించు కోవడం అంతతొందరగా అలవడ లేదు. దావానలాల్లో దొరికిన నిప్పును కాపాడు కుంటూ చాలా కాలం గడిపాడు. కాని దాన్ని కాపాడుకోవడం , వర్షం, వరదల నుంచి పొడిగా ఉంచుకోవడం చాలా శ్రమతోనూ ప్రయాసతోనూ కూడిన పని. తరువాత చెక్కలను రాపాడించడం ద్వారా , చెకుముకి రాళ్లను కొట్టడం ద్వారా నిప్పు చేయడం నేర్చుకున్నాడు. దాంతో మనిషి నిప్పుపై ఆధిపత్యం సాధించాడు. ఎప్పుడు కావాలంటే అప్పుడు, ఎక్కడ కావాలంటే అక్కడ నిప్పు తయారు చేయడం నేర్చు కోవడమే కాదు, నిప్పును అనేక రకాలుగా ఉపయోగించడం ప్రారంభించాడు. చివరికి నిప్పు మనిషి జీవితంలోనూ, అభివృద్ధిలోనూ అత్యంత కీలకాంశంగా మారింది. ఇటువంటి నిప్పుపై సాధించిన విజయం మానవాళికి చిన్నవిషయ మేమి కాదుకదా! అందుకే నిప్పుపై విజయం ప్రపంచంలోని అన్ని మానవ సమూహాలకు పండుగే అయింది. మనకు దీపావళి మాధిరిగానే ప్రపంచంలోని అన్ని మానవ సమా జాల్లోనూ దీపాల పండుగలు ఉంటాయి. వాటి చుట్టూ అనేక రకాల కథలు ఉండవచ్చు గాక. ఒక్కో సమాజం అగ్గి గురించిన ఒక్కో రకం కథను సృష్టించుకోవచ్చు గాక. కాని అన్నిట్లోనూ ఉన్న ఉమ్మడి అంశం అగ్గిపై మానవుని విజయమే , చీకటి నుంచి వెలుగులోకి మనిషి ప్రయాణమే. ఇదే విధంగా వ్యవసాయ సమాజాల్లో పంటలు వేసే తరుణం, పంటచేతికొచ్చే తరుణం సంబరాలుగా మారాయి. పశుపోషణ ప్రధానంగా ఉన్న సమాజాల్లో పశువులపై విజయమే అంటే పశువులను మచ్చిక చేసుకోవడమే పండుగలుగాను , ఉత్సవాలుగాను మారాయి.
అయితే మన పండుగలన్నీ ప్రకృతిపై విజయాలకు సంబంధించి నవే కావు. ప్రకృతి శక్తులను స్వాధీనం చేసుకునే క్రమంలో మనిషి ప్రకృతికి సంబంధించిన ఒక్కో దృగ్విషయాన్నే కనుగొంటూ వచ్చాడు. అయినా అతనికి ఎల్లప్పుడూ తెలియని విషయం ఉంటూనే వస్తుంది. తెలియని విషయాల చుట్టూ తన స్వాధీనంలో లేని శక్తుల చుట్టూ మనిషి అనేకనేక నమ్మకాలు ఏర్పరుచు కున్నాడు. అనేక కథలు అల్లుకున్నాడు. తాను గెలువలేని శక్తులను ప్రసన్నం చేసు కోవడం ద్వారా , వాటిని అనుక రించడం ద్వారా తనకు అవిలోబడి ఉండేట్లు లేక తన ఇచ్చకు అను కూలంగా మెలిగేట్లు చేయవచ్చు ననుకున్నాడు. అందులో నుంచి పుట్టినవే ప్రకృతి ఆరాధన, క్రతువులు, మత నమ్మకాలు వగైరా. ఆదిమానవుడు చెట్టునూ పుట్టనూ ప్రసన్నం చేసుకోవడానికి క్రతువులు ఆచరించాడు. వ్యవసాయ సమాజంలో రుతుచక్రాన్ని తనకు అనుకూలంగా మలుచుకునేందుకు పూజలు చేశాడు. ధాన్యం జీవనాధారం కనుక ధాన్యలక్ష్మిని ఆరాధించాడు. ఆధునిక సమాజంలో ధనం, డబ్బు పోగుపడ్డాక అది ఏవిధంగా తన వద్దకు వస్తుందో, వచ్చింది తననుంచి ఎందుకు పోతుందో అర్ధం గాక అయోమయం నుంచి బయటపడటానికి భగవంతున్ని ప్రార్థిస్తున్నాడు. ఈసమాజంలో డబ్బే సర్వస్యం కనుకు ధనలక్ష్మిని తన ఆధీనం చేసుకోవడానికి వ్రతాలు, యాగాలు చేస్తున్నాడు. దీక్షలు పడుతున్నాడు.
ప్రకృతితో మానవుడు సమిష్టిగా పోరాడాడని చెప్పుకున్నాం కదా! ఈసమిష్టిపోరాటంలో మానవుల మధ్య కూడా అనేక రకాల సంబంధా లేర్పడ్డాయి. ఒక జాతిని మరొక జాతి పీడించడం జరిగింది. ఈ పీడననుంచి విముక్తి కోసం పోరాటాలు జరిగాయి. ఈపోరాటాల్లో జయాప జయాలు కూడా పండుగలు, పర్వదినాలు, దుర్దినాలుగా మారి మన సంస్కృతిలో భాగమైనాయి. ప్రాచీన గణ వ్యవస్థలో గణనాథులే తరువాత దేవుళ్లు, దేవతలు అయ్యారు. వారి కొలుపులు పండుగలు ఉత్సవాలుగా మారాయి. పరాయిపీడన నుండి విముక్తి కోసం జరిగిన పోరాటంలో నేలకొరిగిన వీరుల జన్మదినాలు పర్వదినాలుగా మారాయి. పాలననుంచి విముక్తి జరిగిన దినాలు ముఖ్యమైన జాతీయ పర్వదినాలుగా మారాయి.
ఈ విధంగా ఆదిమానవుడు నిప్పు, నీరుపై విజయం సాధించినప్పటి నుంచి నిన్నమొన్న పరాయి పాలననుంచి విముక్తి వరకు మానవజాతి ప్రయాణంలోని ప్రతి విజయం, అపజయం పండుగగానో, పర్వదినంగానో, మరో ముఖ్యమైన దీక్షా దినంగానో మారుతూ వచ్చాయి. వాటి చుట్టూ అనేక కథలు, నమ్మకాలు ఏర్పడుతూ వచ్చాయి. అందువల్ల పండుగలు, ఉత్సవాలు మన సుదీర్గ సంస్కృతిలో ఒక భాగమే మినహా వేరు కాదు.
మన సాంస్కృతిక వారసత్వమంతా అంటే మానవుడు అప్పటివరకు నేర్చుకున్న విజ్ఞానం, కళలు, సాహిత్యం , నృత్యం , సంగీతం వగైరాలన్నీ పండుగల్లో ప్రదర్శితమవుతాయి. మానవుడు వ్యక్తిగతంగా గాని , సమిష్టిగాని సంపాధించిన భౌతిక సంపద ప్రదర్శించ డానికి పండుగలు వేదికలవుతాయి. ఒక మానవ సమూహం యొక్క సాంస్కృతిక వారసత్వాన్ని తెలుసుకోవాలంటే వారి పండుగలు, ఉత్సవాలు, జాతరలను పరిశీలిస్తే చాలా విషయాలు తెలుస్తాయి. ఉదాహరణకు సంక్రాంతి పండుగనే చూడండి. అది పంట చేతికొచ్చిన తరుణంలో జరిగే పండుగ కనుకు వ్యవసాయ సమాజాలపై ఆధారపడి బతికే కళాకారులు హరిదాసులు, గంగిరెద్దుల వాళ్లు, బుడబుక్కల వాళ్లు, జంగమ దేవర్లు, వగైరా ఈపండుగ రోజుల్లో తమ కళలను ప్రదర్శిస్తారు. అలాగే పండుగ సందర్భంలో ప్రజలు ఇల్లు అలకడం , రంగులు, ముగ్గులు వేయడం ద్వారా తమ కళా కౌశలాన్ని ప్రదర్శిస్తారు. పండుగ పాటలు , పద్యాలు, నాటకాలు, కోడిపందాలు, గొర్రెపొటేళ్ల పందాలు, ఎడ్ల పందాలు వగైరాలన్నీ ప్రజల సాంస్కృతిక ప్రదర్శనలే. సంక్రాంతి మాదిరిగానే దసరా పండుగ సందర్భంలో కూడా వివిధ ప్రాంతాల్లో వివిధ రకాలయిన సాంస్కృతిక రూపాలు ప్రదర్శిస్తారు. అలాగే వృత్తులను బట్టి , కులాలను బట్టికూడా రకరకాల సంబరాలు జరుపుకుంటారు. వారివారి సాంప్రదాయ కళారూపాలను ప్రదర్శిస్తారు. అందువల్ల ప్రజాసంస్కృతిని రక్షించాలను కునేవారికి , ప్రోత్సహించాలను కునే వారికి పండుగలు, ఉత్సవాలు, జాతర్లు కూడా సందర్భాలన్న దాంట్లో సందేహం లేదు.
1. ఉత్పత్తితో ముడిపడిన పండుగలు, 2. ఆధ్యాత్మికమైన పండుగలు, 3. ఉత్సవాలు-జాతరలు, 4. వ్రతాలు- క్రతువులు, 5. రాజకీయపరమైన ఉత్సవాలు, 6. నాయకుల వర్ధంతులు - జయంతులు
ఉత్పత్తితో సంబంధమైన పండుగలలో దసరాకూడా ఒకటి. దసరాగురించి కొన్ని విషయాలు తెలుసుకుందాం.
దసరా: దసరా ఇంతకు ముందే చెప్పుకున్నట్లు ప్రకృతిపై మానవుని విజయోత్సవానికి సంబంధించిన పండుగ ముఖ్యంగా వ్యవసాయంలో మానవుడు సాధించిన విజయాలతో ఇది ముడిపడి ఉంది. ఉత్తరాదిలో దసరా సందర్భంగా రామలీలా ఉత్సవాలు చేస్తే , దక్షిణాదిలోనూ , బెంగాల్లోనూ దేవి నవరాత్రులు జరుపుతారు. ప్రధానంగా విజయదశమి విజయానికి సంబం ధించిన పండుగ. ఆరోజు అన్ని ప్రాంతాల్లో ఆయుధ పూజలు చేయడం ఆనవాయితీ. మనరాష్ట్రంలోని కొన్ని ప్రాంతాల్లో అమ్మవార్ల జాతరలు జరుగుతాయి. దసరాసందర్భంగా విచిత్ర వేశాలు వేయడం పెద్ద సాంస్కృతిక కార్యక్రమం. దసరావేశాలు తెలుగు వారికి సుపరిచితాలే.
బతుకమ్మ: బతుకమ్మ పండుగను తెలంగాణాలో , దసరారోజుల్లో జరుపుకుంటారు. బతుకమ్మ పేరిట తంగేడు, గుమ్మడి పూలతో అలంక రించిన పసుపు 'గౌరి' ని పల్లెంలో పెట్టి , పాటలు పాడుతూ , ఆపల్లెంచుట్టూ తిరుగుతూ పూజ చేస్తారు. తొమ్మిది రోజులు ఇలా చేసి చివరి రోజున మేళతాళాలతో బతుకమ్మను నిమజ్జనం చేస్తారు. కొన్ని చోట్ల బొమ్మల కొలెవు తీరుస్తారు. కొన్ని చోట్ల విజయదశమి రోజును విద్యారంభ దినంగా పరిగణించి పిల్లలకు అక్షరాభ్యాసం చేస్తారు. పూర్వం బడిపిల్లలు '' అయ్యవారికి చాలు ఐదు వరహాలు, పిల్లవాళ్లకు చాలు పప్పుబెళ్లాలు'' అంటూ పాటలు , పద్యాలు పాడుతూ ఇంటింటికి తిరిగే వారు.
రాయలసీమలో ప్రధానంగా కర్నూలు జిల్లాలో బన్నీ ఉత్సవాలు (కర్రల సమరం) జరుపుకుంటారు. ఎక్కువ ప్రాంతాల్లో శమి వృక్షానికి పూజలు చేసి ఆకును తెచ్చి పెద్దలకు ఇచ్చి ఆశ్వారం తీసుకుంటారు. ఒక్కో ప్రాంతానికి జిల్లాకు ఒక్కో ప్రత్యేకతతో ఈ పండుగను జరుపుకుంటారు.
మానవుడు మనుగడ కోసం ప్రకృతితో సాధించిన పోరాటంలో ఒక్కో విజయం సాధించడం ద్వారానే అభివృద్ధి పథంలో ముందుకు పోతూ వచ్చాడు. అయితే ప్రకృతితో మనిషి ఒంటరిగా పోరాడలేదు. సామూ హికంగా, సమిష్టిగా పోరాడాడు. అందువల్ల ప్రకృతిపై విజయం సాధించి నప్పుడు మానవులు సమిష్టిగానే సంతోషం పంచు కున్నారు. అవే సంబరాలు ఉత్సవాలు అయ్యాయి. ఆది మానవునికి అగ్గి అప్పట్లో కొరకరాని కొయ్య. అగ్గితో చాలా పనులు చేయవచ్చు. ఎముకలు కొరికే చలినుంచి అది కాపాడుతుంది. అడవుల్లో క్రూరమృగాలను భయపెట్టి దూరంగా ఉంచుతుంది. మాంసం, దుంపలు , కూరగాయలు, గింజలు కాల్చుకు తినడానికి ఎంతగానో ఉపకరిస్తుంది. కాని మానవునికి దాన్ని స్వాధీనం చేసుకోవడం-అంటే ఎప్పుడు కావాలంటే అప్పుడు అగ్గిని సృష్టించు కోవడం అంతతొందరగా అలవడ లేదు. దావానలాల్లో దొరికిన నిప్పును కాపాడు కుంటూ చాలా కాలం గడిపాడు. కాని దాన్ని కాపాడుకోవడం , వర్షం, వరదల నుంచి పొడిగా ఉంచుకోవడం చాలా శ్రమతోనూ ప్రయాసతోనూ కూడిన పని. తరువాత చెక్కలను రాపాడించడం ద్వారా , చెకుముకి రాళ్లను కొట్టడం ద్వారా నిప్పు చేయడం నేర్చుకున్నాడు. దాంతో మనిషి నిప్పుపై ఆధిపత్యం సాధించాడు. ఎప్పుడు కావాలంటే అప్పుడు, ఎక్కడ కావాలంటే అక్కడ నిప్పు తయారు చేయడం నేర్చు కోవడమే కాదు, నిప్పును అనేక రకాలుగా ఉపయోగించడం ప్రారంభించాడు. చివరికి నిప్పు మనిషి జీవితంలోనూ, అభివృద్ధిలోనూ అత్యంత కీలకాంశంగా మారింది. ఇటువంటి నిప్పుపై సాధించిన విజయం మానవాళికి చిన్నవిషయ మేమి కాదుకదా! అందుకే నిప్పుపై విజయం ప్రపంచంలోని అన్ని మానవ సమూహాలకు పండుగే అయింది. మనకు దీపావళి మాధిరిగానే ప్రపంచంలోని అన్ని మానవ సమా జాల్లోనూ దీపాల పండుగలు ఉంటాయి. వాటి చుట్టూ అనేక రకాల కథలు ఉండవచ్చు గాక. ఒక్కో సమాజం అగ్గి గురించిన ఒక్కో రకం కథను సృష్టించుకోవచ్చు గాక. కాని అన్నిట్లోనూ ఉన్న ఉమ్మడి అంశం అగ్గిపై మానవుని విజయమే , చీకటి నుంచి వెలుగులోకి మనిషి ప్రయాణమే. ఇదే విధంగా వ్యవసాయ సమాజాల్లో పంటలు వేసే తరుణం, పంటచేతికొచ్చే తరుణం సంబరాలుగా మారాయి. పశుపోషణ ప్రధానంగా ఉన్న సమాజాల్లో పశువులపై విజయమే అంటే పశువులను మచ్చిక చేసుకోవడమే పండుగలుగాను , ఉత్సవాలుగాను మారాయి.
అయితే మన పండుగలన్నీ ప్రకృతిపై విజయాలకు సంబంధించి నవే కావు. ప్రకృతి శక్తులను స్వాధీనం చేసుకునే క్రమంలో మనిషి ప్రకృతికి సంబంధించిన ఒక్కో దృగ్విషయాన్నే కనుగొంటూ వచ్చాడు. అయినా అతనికి ఎల్లప్పుడూ తెలియని విషయం ఉంటూనే వస్తుంది. తెలియని విషయాల చుట్టూ తన స్వాధీనంలో లేని శక్తుల చుట్టూ మనిషి అనేకనేక నమ్మకాలు ఏర్పరుచు కున్నాడు. అనేక కథలు అల్లుకున్నాడు. తాను గెలువలేని శక్తులను ప్రసన్నం చేసు కోవడం ద్వారా , వాటిని అనుక రించడం ద్వారా తనకు అవిలోబడి ఉండేట్లు లేక తన ఇచ్చకు అను కూలంగా మెలిగేట్లు చేయవచ్చు ననుకున్నాడు. అందులో నుంచి పుట్టినవే ప్రకృతి ఆరాధన, క్రతువులు, మత నమ్మకాలు వగైరా. ఆదిమానవుడు చెట్టునూ పుట్టనూ ప్రసన్నం చేసుకోవడానికి క్రతువులు ఆచరించాడు. వ్యవసాయ సమాజంలో రుతుచక్రాన్ని తనకు అనుకూలంగా మలుచుకునేందుకు పూజలు చేశాడు. ధాన్యం జీవనాధారం కనుక ధాన్యలక్ష్మిని ఆరాధించాడు. ఆధునిక సమాజంలో ధనం, డబ్బు పోగుపడ్డాక అది ఏవిధంగా తన వద్దకు వస్తుందో, వచ్చింది తననుంచి ఎందుకు పోతుందో అర్ధం గాక అయోమయం నుంచి బయటపడటానికి భగవంతున్ని ప్రార్థిస్తున్నాడు. ఈసమాజంలో డబ్బే సర్వస్యం కనుకు ధనలక్ష్మిని తన ఆధీనం చేసుకోవడానికి వ్రతాలు, యాగాలు చేస్తున్నాడు. దీక్షలు పడుతున్నాడు.
ప్రకృతితో మానవుడు సమిష్టిగా పోరాడాడని చెప్పుకున్నాం కదా! ఈసమిష్టిపోరాటంలో మానవుల మధ్య కూడా అనేక రకాల సంబంధా లేర్పడ్డాయి. ఒక జాతిని మరొక జాతి పీడించడం జరిగింది. ఈ పీడననుంచి విముక్తి కోసం పోరాటాలు జరిగాయి. ఈపోరాటాల్లో జయాప జయాలు కూడా పండుగలు, పర్వదినాలు, దుర్దినాలుగా మారి మన సంస్కృతిలో భాగమైనాయి. ప్రాచీన గణ వ్యవస్థలో గణనాథులే తరువాత దేవుళ్లు, దేవతలు అయ్యారు. వారి కొలుపులు పండుగలు ఉత్సవాలుగా మారాయి. పరాయిపీడన నుండి విముక్తి కోసం జరిగిన పోరాటంలో నేలకొరిగిన వీరుల జన్మదినాలు పర్వదినాలుగా మారాయి. పాలననుంచి విముక్తి జరిగిన దినాలు ముఖ్యమైన జాతీయ పర్వదినాలుగా మారాయి.
ఈ విధంగా ఆదిమానవుడు నిప్పు, నీరుపై విజయం సాధించినప్పటి నుంచి నిన్నమొన్న పరాయి పాలననుంచి విముక్తి వరకు మానవజాతి ప్రయాణంలోని ప్రతి విజయం, అపజయం పండుగగానో, పర్వదినంగానో, మరో ముఖ్యమైన దీక్షా దినంగానో మారుతూ వచ్చాయి. వాటి చుట్టూ అనేక కథలు, నమ్మకాలు ఏర్పడుతూ వచ్చాయి. అందువల్ల పండుగలు, ఉత్సవాలు మన సుదీర్గ సంస్కృతిలో ఒక భాగమే మినహా వేరు కాదు.
మన సాంస్కృతిక వారసత్వమంతా అంటే మానవుడు అప్పటివరకు నేర్చుకున్న విజ్ఞానం, కళలు, సాహిత్యం , నృత్యం , సంగీతం వగైరాలన్నీ పండుగల్లో ప్రదర్శితమవుతాయి. మానవుడు వ్యక్తిగతంగా గాని , సమిష్టిగాని సంపాధించిన భౌతిక సంపద ప్రదర్శించ డానికి పండుగలు వేదికలవుతాయి. ఒక మానవ సమూహం యొక్క సాంస్కృతిక వారసత్వాన్ని తెలుసుకోవాలంటే వారి పండుగలు, ఉత్సవాలు, జాతరలను పరిశీలిస్తే చాలా విషయాలు తెలుస్తాయి. ఉదాహరణకు సంక్రాంతి పండుగనే చూడండి. అది పంట చేతికొచ్చిన తరుణంలో జరిగే పండుగ కనుకు వ్యవసాయ సమాజాలపై ఆధారపడి బతికే కళాకారులు హరిదాసులు, గంగిరెద్దుల వాళ్లు, బుడబుక్కల వాళ్లు, జంగమ దేవర్లు, వగైరా ఈపండుగ రోజుల్లో తమ కళలను ప్రదర్శిస్తారు. అలాగే పండుగ సందర్భంలో ప్రజలు ఇల్లు అలకడం , రంగులు, ముగ్గులు వేయడం ద్వారా తమ కళా కౌశలాన్ని ప్రదర్శిస్తారు. పండుగ పాటలు , పద్యాలు, నాటకాలు, కోడిపందాలు, గొర్రెపొటేళ్ల పందాలు, ఎడ్ల పందాలు వగైరాలన్నీ ప్రజల సాంస్కృతిక ప్రదర్శనలే. సంక్రాంతి మాదిరిగానే దసరా పండుగ సందర్భంలో కూడా వివిధ ప్రాంతాల్లో వివిధ రకాలయిన సాంస్కృతిక రూపాలు ప్రదర్శిస్తారు. అలాగే వృత్తులను బట్టి , కులాలను బట్టికూడా రకరకాల సంబరాలు జరుపుకుంటారు. వారివారి సాంప్రదాయ కళారూపాలను ప్రదర్శిస్తారు. అందువల్ల ప్రజాసంస్కృతిని రక్షించాలను కునేవారికి , ప్రోత్సహించాలను కునే వారికి పండుగలు, ఉత్సవాలు, జాతర్లు కూడా సందర్భాలన్న దాంట్లో సందేహం లేదు.
పండుగలో రకాలు
మనసమాజంలో మనం చేసుకునే పండుగలు , ఉత్సవాలు, జాతరలు , పర్వదినాలలో అనేక రకాలున్నాయి. అన్ని పండుగలు మతంతో ముడిపడి ఉన్నప్పటికీ వీటిలో కొన్ని మానవుని ఉత్పత్తితో ప్రత్యక్షంగా గాని, పరోక్షంగా గాని సంబంధం కలిగి ఉన్నాయి. ఉత్పత్తి అంటే ఆహార ఉత్పత్తి మాత్రమే కాదు. పునరుత్పత్తి కూడా. పంటలు, రుతువులను బట్టి ఈపండుగలు జరుపుకుంటారు. కొన్ని పూర్తిగా ఆధ్యాత్మిక పండుగలున్నాయి. మానవజాతి చరిత్రలో ఈ పండుగలు సాపేక్షంగా తరువాత ఉద్భవించినవై ఉంటాయి. ఇక ఇటీవలి కాలంలో జరిగిన రాజకీయ విముక్తి , ఉద్యమాలు , పోరాటాల్లో త్యాగాలు చేసిన వారి జయంతులు , వర్ధంతులు , రాజకీయ విజదినాలు కూడా పండుగలు, పర్వదినాల్లో చేరిపోయి. ఒక్క మనసమాజంలోనే కాదు. ప్రపంచంలోని అన్ని సమాజాల్లోనూ , అన్ని దేశాల్లోనూ తరతమ తేడాలతో ఇటువంటి విభజన కనిపిస్తుంది. మనకు సంబంధించి నంతవరకు పండుగలను ఆరు రకాలుగా విభజించ వచ్చును. 1. ఉత్పత్తితో ముడిపడిన పండుగలు, 2. ఆధ్యాత్మికమైన పండుగలు, 3. ఉత్సవాలు-జాతరలు, 4. వ్రతాలు- క్రతువులు, 5. రాజకీయపరమైన ఉత్సవాలు, 6. నాయకుల వర్ధంతులు - జయంతులు
ఉత్పత్తితో సంబంధమైన పండుగలలో దసరాకూడా ఒకటి. దసరాగురించి కొన్ని విషయాలు తెలుసుకుందాం.
దసరా: దసరా ఇంతకు ముందే చెప్పుకున్నట్లు ప్రకృతిపై మానవుని విజయోత్సవానికి సంబంధించిన పండుగ ముఖ్యంగా వ్యవసాయంలో మానవుడు సాధించిన విజయాలతో ఇది ముడిపడి ఉంది. ఉత్తరాదిలో దసరా సందర్భంగా రామలీలా ఉత్సవాలు చేస్తే , దక్షిణాదిలోనూ , బెంగాల్లోనూ దేవి నవరాత్రులు జరుపుతారు. ప్రధానంగా విజయదశమి విజయానికి సంబం ధించిన పండుగ. ఆరోజు అన్ని ప్రాంతాల్లో ఆయుధ పూజలు చేయడం ఆనవాయితీ. మనరాష్ట్రంలోని కొన్ని ప్రాంతాల్లో అమ్మవార్ల జాతరలు జరుగుతాయి. దసరాసందర్భంగా విచిత్ర వేశాలు వేయడం పెద్ద సాంస్కృతిక కార్యక్రమం. దసరావేశాలు తెలుగు వారికి సుపరిచితాలే.
బతుకమ్మ: బతుకమ్మ పండుగను తెలంగాణాలో , దసరారోజుల్లో జరుపుకుంటారు. బతుకమ్మ పేరిట తంగేడు, గుమ్మడి పూలతో అలంక రించిన పసుపు 'గౌరి' ని పల్లెంలో పెట్టి , పాటలు పాడుతూ , ఆపల్లెంచుట్టూ తిరుగుతూ పూజ చేస్తారు. తొమ్మిది రోజులు ఇలా చేసి చివరి రోజున మేళతాళాలతో బతుకమ్మను నిమజ్జనం చేస్తారు. కొన్ని చోట్ల బొమ్మల కొలెవు తీరుస్తారు. కొన్ని చోట్ల విజయదశమి రోజును విద్యారంభ దినంగా పరిగణించి పిల్లలకు అక్షరాభ్యాసం చేస్తారు. పూర్వం బడిపిల్లలు '' అయ్యవారికి చాలు ఐదు వరహాలు, పిల్లవాళ్లకు చాలు పప్పుబెళ్లాలు'' అంటూ పాటలు , పద్యాలు పాడుతూ ఇంటింటికి తిరిగే వారు.
రాయలసీమలో ప్రధానంగా కర్నూలు జిల్లాలో బన్నీ ఉత్సవాలు (కర్రల సమరం) జరుపుకుంటారు. ఎక్కువ ప్రాంతాల్లో శమి వృక్షానికి పూజలు చేసి ఆకును తెచ్చి పెద్దలకు ఇచ్చి ఆశ్వారం తీసుకుంటారు. ఒక్కో ప్రాంతానికి జిల్లాకు ఒక్కో ప్రత్యేకతతో ఈ పండుగను జరుపుకుంటారు.
21, సెప్టెంబర్ 2011, బుధవారం
బియ్యం ఒక్కటి తగ్గిస్తే పేదోడి ఆకలి తీరుతుందా?
''ఆహార ధాన్యాలు గోదాముల్లో ముక్కిపోతున్నాయి. ఎలుకలు పందికొక్కులకు ఆహారంగా మారుతున్నాయి. ప్రజలు తిండిలేక పలువురు నకనక లాడుతున్నారు.'' ఉచితంగా పంచండని అత్యున్నత న్యాయస్థానం సుప్రీంకోర్టు ప్రభుత్వాన్ని ఆదేశించింది. మన పాలకులు మాత్రం ముక్కిపోయినా సరే ఎలుకలు, పందికొక్కులు తిన్నా సరే ఉచితంగా ఇవ్వం. ఇస్తే ప్రజలు సోమరులుగా మారుతారని ప్రకటించారు. రోజుకు 20 రూపాయలు ఖర్చులేయలేని జనాభా 80 శాతం మంది ఉన్నారు. అలాంటి వారికి ఇది కొంత ఉపశమనమే. అయినప్పటికీ మనిషికి పౌష్టికాహారం కావాలంటే ఎంతకావాలి. 20 రూపాయలు కూడా ఖర్చు చేయలేని పేదలకు ఇది సరిపోతుందా?. పరిశీలించాలి. మరో విషయం ఒక మనిషికి నెలకు నాలుగు కిలోల బియ్యం మాత్రమే రెండు రూపాయల కిలో బియ్యం ఇస్తున్నారు. ఈ ఏడాది నవంబర్ ఒకటి నుంచి ఒక్క రూపాయకు ఇస్తారట. రెండు రూపాయలకే ముక్కిపోయి చేదెక్కిన బియ్యం ఇస్తున్నారు. ఒక్కరూపాయకిలో బియ్యం తెచ్చి పశువులకు వేయడానికి కూడా ఉపయోగపడదు. ఒక వేళ మంచివే ఇచ్చారనుకో... ఈ బియ్యం ఎన్నాళ్లు తింటాడు. ముక్కిపోయిన బియ్యం ఇస్తే అందులో ఎన్నిక్యాలరీల శక్తి వస్తుంది. ఒక్క బియ్యం మాత్రమే తినలేడు కదా మనిషి , వంటచెరుకు(కర్రలు, కిరోసిన్, లేదా గ్యాస్), ఉప్పు, పప్పు, మంచినూనే, కారం తదితరాలు కావాలి కదా. వాటి ధరలు ఆకాశాన్నంటాయి. మనిషికి పౌష్టికాహారం ఎలా అందుతుంది. లక్షల మంది విద్యార్థులు సాంఘీక సంక్షేమ ప్రభుత్వ హాస్టళ్లు, రెసిడెన్సియల్ కశాలల్లో చదువుతున్న విద్యార్థులకు రోజుకు 18 రూపాయలు మాత్రమే ఇస్తున్నారు. దీంతో ఎంతకొనాలి. ఎంత పెట్టాలి. అని వార్డెన్లు ప్రశ్నిస్తున్నారు. సమాధానం లేదు. 18 రూపాయలకు ఎన్ని సరుకులు వస్తాయో మనకు తెలియనిది కాదు. కిరణ్కుమార్రెడ్డి ప్రభుత్వ ఒక్క రూపాయ కిలో బియ్యం పథకంతో ఏమి ప్రయోజనం లేదు. ఇది ప్రచారానికి చెప్పుకోవడానికి పనికి వచ్చేది తప్ప మరొకటి కాదని చెప్పాలి.
పట్టణాల్లో అందుబాటులో లేని చౌకధర దుకాణాలు
పట్టణ ప్రాంతాల్లో చౌకధర దుకాణాలకు వెళ్లాలంటే కనీసం 20 రూయలకు పైగా ఖర్చువుతున్నాయి. 20 కిలోల బియ్యం కోసం మరో 20 ఖర్చు చేయాల్సిందే. కొన్ని రూట్లకు ఆటోలు వెళ్లవు. ఆరూటుకు వెళ్లాలంటే అదనంగా ఛార్జీ అడుగుతారు. చౌకధరకు దొకికే సరుకులు ఇంటికి చేర్చితే ప్రయోజనకరంగా ఉంటుంది. అదే విధంగా ఒకరోజు బియ్యం, ఒకరోజు చక్కెర, మరో రోజు కిరోసిన్ ఇస్తున్నారు. ఎందుకిలా ఎన్నిసార్లు తిరగాలయ్యా అంటే సమాధానం లేదు. సబ్సిడీ సరుకులు తీసుకోవడానికి అదనంగా వినియోగదారునికి ఖర్చులున్నాయి. ప్రయోజనమేంటి ప్రాక్టికల్ విషయాలను ఎందుకు పాకులు పరిశీలించడం లేదు.
ధరలు తగ్గించడమంటే ....ఏంటి?
అన్ని ధరలు పెంచిన పాలకులను ప్రజలు క్షమించరు. పెట్రోలు ధరలు తగ్గించాలి, గ్యా స్ ధరలు తగ్గించాలి. ప్రయివేటు పాఠశాలల్లో , కళాశాలల్లో ఫీజులు తగ్గించాలి. అబ్బో చెప్పాలంటే చాలా ఉన్నాయి. పుక్కడికి వచ్చాయిగదాని, బియ్యం కూడా ప్రజలవే ..ముక్కిపోయాక బియ్యం ధర ఒక్కటి తగ్గించడం కాదు. జనం కష్టాలు పరిశీలించాలి. అందరికీ పని కల్పించాలి. ప్రయివేటు ప్రాధాన్యతను తగ్గించాలి. ప్రభుత్వం అవినీతిని తగ్గించాలి. శ్రమదోపిడీని తగ్గించాలి. పేదల ఆకలి తగ్గించాలి. ఇవన్ని చేస్తే పాలకులను ప్రజలు అభినందిస్తారు.
21, ఆగస్టు 2011, ఆదివారం
రాజీనామా డ్రామా?
ఒక పక్క అవినీతిపై చట్టం చేయాలని సామాజిక కార్యకర్త అన్నాహజారే ఢిల్లీలో దీక్షలు చేస్తున్నారు. ఆయనకు మద్దతుగా ప్రదర్శనల్లో పాల్గొన్న వైఎస్ఆర్ కాంగ్రెస్ పార్టీ ఎంపీలు ఎమ్మె ల్యేలు ఆంధ్రప్రదేశ్లో అందుకు వ్యతిరేకంగా వ్యవహరిస్తున్నారెందుకు. అవినీతి అంతం కావాలని అంటారు. జగన్ అక్రమార్జనపై చర్యలు తీసుకోవాలంటే వ్యతిరేకిస్తున్నారు. ఇదేంటి సుప్రీంకోర్టు ఆదేశాల మేరకే సిబిఐ వైఎస్ జగన్ అక్రమార్జనపై చర్యలు తీసుకోవడానికి ప్రయత్నిస్తుంది. కాని జగన్ అనుచరులు జీర్ణించుకోలేకున్నారు. సిబిఐ విచారణలో ఆయన నీతిమంతుడని తేలితే వైఎస్ఆర్ కాంగ్రెస్కు మంచి భవిష్యత్తు ఉండే అవకాశం ఉంది కదా? ఎందుకు ఆయన అనుచరులు తొందరపడుతున్నారో... మరీ కథేంటో కొంత పరిశీలిద్దాం. .....
సిబిఐ సోదాలతో వైఎస్ జగన్ మోహన్రెడ్డి బెెంబేలెత్తుతుండటంతో వైఎస్ఆర్ కాంగ్రెస్ పార్టీ రాజీ నామా అస్త్రం ప్రయోగించింది. కాంగ్రెస్ ప్రభుత్వాన్ని ఇరుకున పెట్టే వ్యూహం రూపొందించారు. సిబిఐ ఎఫ్ఐఆర్లో వైఎస్ రాజశేఖరరెడ్డి పేరును ప్రస్తావించడం పట్ల తీవ్ర నిరసన వ్యక్తం చేస్తూ జగన్ గ్రూపు ఎమ్మెల్యేలు, ఎంపీలు రాజీనామాలు చేయాలని నిర్ణయించారు. ఇద్దరు ఎంపీలతో పాటు, 28 మంది ఎమ్మెల్యేలు రాజీనామాలు చేయనున్నట్లు ప్రకటించారు. ఇద్దరు తెలుగుదేశం ఎమ్మెల్యేలతో పాటు, తెలంగాణా ఏర్పాటు కోసం రాజీనామాలు చేసిన ముగ్గురు ఎమ్మెల్యేల పేర్లు కూడా ఈ జాబితాలో ఉన్నాయి. తమ పార్టీ పదవులకే కాకుండా కాంగ్రెసు పార్టీ సభ్యత్వానికి కూడా రాజీనామా చేయనున్నారు. ఈ నిర్ణయం జరిగిన వెంటనే వైఎస్ఆర్ కాంగ్రెస్ పార్టీ నేతలు స్పీకర్, గవర్నర్ అపాయింట్మెంట్ కూడా తీసుకున్నారు. సోమవారం ఉదయం స్పీకర్ను, సాయంత్రం గవర్నర్ను కలవాలని నిర్ణయించుకున్నారు. రాజీనామా లేఖలు సమర్పించిన తరువాత బస్సు యాత్ర చేయాలనే నిర్ణయానికి వచ్చారు. ఆదివారం రాష్ట్ర రాజధానిలో చోటుచేసుకున్న ఈ పరిణామాలు చర్చనీయాంశమయ్యాయి. ఈ దిశలో కొందరితో ఇప్పటికే చర్చల ప్రక్రియ కూడా ప్రారంభించినట్లు సమాచారం. మరో వైపు ముఖ్యమంత్రి కిరణ్కుమార్ రెడ్డి, పిసిసి అధ్యక్షుడు బొత్స సత్యనారాయణ బుజ్జగింపుల పర్వానికి శ్రీకారం చుట్టారు.
సిబిఐ సోదాలతో వైఎస్ జగన్ మోహన్రెడ్డి బెెంబేలెత్తుతుండటంతో వైఎస్ఆర్ కాంగ్రెస్ పార్టీ రాజీ నామా అస్త్రం ప్రయోగించింది. కాంగ్రెస్ ప్రభుత్వాన్ని ఇరుకున పెట్టే వ్యూహం రూపొందించారు. సిబిఐ ఎఫ్ఐఆర్లో వైఎస్ రాజశేఖరరెడ్డి పేరును ప్రస్తావించడం పట్ల తీవ్ర నిరసన వ్యక్తం చేస్తూ జగన్ గ్రూపు ఎమ్మెల్యేలు, ఎంపీలు రాజీనామాలు చేయాలని నిర్ణయించారు. ఇద్దరు ఎంపీలతో పాటు, 28 మంది ఎమ్మెల్యేలు రాజీనామాలు చేయనున్నట్లు ప్రకటించారు. ఇద్దరు తెలుగుదేశం ఎమ్మెల్యేలతో పాటు, తెలంగాణా ఏర్పాటు కోసం రాజీనామాలు చేసిన ముగ్గురు ఎమ్మెల్యేల పేర్లు కూడా ఈ జాబితాలో ఉన్నాయి. తమ పార్టీ పదవులకే కాకుండా కాంగ్రెసు పార్టీ సభ్యత్వానికి కూడా రాజీనామా చేయనున్నారు. ఈ నిర్ణయం జరిగిన వెంటనే వైఎస్ఆర్ కాంగ్రెస్ పార్టీ నేతలు స్పీకర్, గవర్నర్ అపాయింట్మెంట్ కూడా తీసుకున్నారు. సోమవారం ఉదయం స్పీకర్ను, సాయంత్రం గవర్నర్ను కలవాలని నిర్ణయించుకున్నారు. రాజీనామా లేఖలు సమర్పించిన తరువాత బస్సు యాత్ర చేయాలనే నిర్ణయానికి వచ్చారు. ఆదివారం రాష్ట్ర రాజధానిలో చోటుచేసుకున్న ఈ పరిణామాలు చర్చనీయాంశమయ్యాయి. ఈ దిశలో కొందరితో ఇప్పటికే చర్చల ప్రక్రియ కూడా ప్రారంభించినట్లు సమాచారం. మరో వైపు ముఖ్యమంత్రి కిరణ్కుమార్ రెడ్డి, పిసిసి అధ్యక్షుడు బొత్స సత్యనారాయణ బుజ్జగింపుల పర్వానికి శ్రీకారం చుట్టారు.
రాజీనామాలు చేసేది వీరే
సమావేశానంతరం వైఎస్ఆర్ కాంగ్రెస్ పార్టీ నేత పిల్లి సుభాష్చంద్రబోస్ రాజీనామాలు చేయనున్న ఎంపీలు, ఎమ్మెల్యేల పేర్లను ప్రకటించారు. నెల్లూరు ఎంపీ మేకపాటిరాజమోహన్రెడ్డి, అనకాపల్లి ఎంపీ సబ్బంహరి రాజీనామాలు చేయనున్నట్లు ఆయన తెలిపారు. శాసనసభ్యులుపిల్లి సుభాష్చంద్రబోస్ (రామచంద్రాపురం), బాలినేని శ్రీనివాస్రెడ్డి (ఒంగోలు), కొండా సురేఖ (పరకాల) మేకపాటి చంద్రశేఖరరెడ్డి (ఉదయగిరి), టి. శ్రీకాంత్రెడ్డి (రాయచోటి), బి. శివప్రసాద్రెడ్డి (దర్శి), భూమా శోభానాగిరెడ్డి (ఆళ్లగడ్డ), సిహెచ్ ఆదినారాయణరెడ్డి( జమ్మలమడుగు), కాపు రామచంద్రారెడ్డి (రాయదుర్గం), కోర్ల భారతి (టెక్కలి) , కె. శ్రీనివాసులు (రైల్వే కోడూరు), గొల్ల బాబూరావు (పాయకరావుపేట), పూతలపట్టు రవి (పూతలపట్టు), కె. సత్యవతి (భద్రాచలం), జయసుధ (సికింద్రాబాద్), బాలరాజు (పోలవరం) కాటసాని రామ్భూపాల్రెడ్డి( పాణ్యం), బి.గుర్నాథరెడ్డి(అనంతపురం), ఆకేపాటి అమర్నాథ్రెడ్డి (రాజంపేట), ఆళ్ల నాని(ఏలూరు), ఎం. ప్రసాద్రాజు (నరసాపురం), కె. చెన్నకేశవరెడ్డి ( ఎమ్మిగనూరు), ఎన్. శేషారెడ్డి (అనపర్తి), సుచరితారెడ్డి (ప్రత్తిపాడు), ద్వారంపూడి చంద్రశేఖర్ (కాకినాడ సిటి), బాలనాగిరెడ్డి (మంత్రాలయం), నల్లపురెడ్డి ప్రసన్నకుమార్రెడ్డి (కోవూరు), ధర్మాన కృష్ణదాస్ (నరసన్నపేట) రాజీనామాలు సమర్పించనున్నారు. ఏంటీ రాజీనామాలు ?
వైఎస్ రాజశేఖర్రెడ్డి అనుంగు శిశ్యులుగా, ఆయన అనుచరులుగా సిగ్గుశరం ఉన్న వాళ్లయితే రాజకీయాలకు దూరంగా వెళ్లి పోండి? కాంగ్రెస్ నీచ రాజకీయాలకు పాల్పడుతుందని భావిస్తున్న మీరు నీచ రాజకీయాల్లో ఎందుకు ఉండాలనుకుంటున్నారు. రాజశేఖర్రెడ్డి , ఆయనకు మారుడు జగన్మోహన్రెడ్డి ఒకే టానులోని గుడ్డకాదా? ఆయన కాంగ్రెస్లోనే ఉండి ఉంటే నీతి మంతుడే అవుతుండె నేమో. అబద్దాలను నిజాలను చేసే రాజకీయాల్లో మీరెందుకున్నారు. నిజంగా మీకు చిత్తశుద్ధి ఉంటే సిబిఐ విచారణను ఆహ్వానించండి?. జగన్ వేసే ఎంగిలి మెతుకుల కోసం ఆశపడే ఇలాంటి రాజీనామా డ్రామాలాడుతున్నారని జనం అనుకోరా? ఆలోచించండి. న్యాయస్థానాల పట్ల మీకు గౌరవం లేదా? ఉంటే ఎందుకు విరుద్దంగా వ్యవహరిస్తున్నారు?. జగన్కు ఒక పరీక్ష పెట్టారు. ఆపరీక్షలో నెగ్గితే అంటే అవినీతికి పాల్పడకుండా నిజాయితీగా సంపాదించాడని తేలితే మీకూ మంచిదేగా? బుడమ కాయలదొంగంటే భుజాలు తడుముకుంటున్నంత పని ఎందుకు చేస్తున్నారు. ప్రజాప్రతినిధులుగా ప్రజాస్వామ్యాన్ని కాపాడాల్సిన ఎమ్మెల్యేలు, ఎంపీలు నిజాయితీగా ప్రజా సంక్షేమాన్ని పట్టించుకోవడం లేదు. ప్రజలు ఐదేళ్లు అధికారంలో ఉండాలని మీకు ఓట్లేశారు. కాని వేర్పాటు వాద ఉద్యమాలకోసమో, స్వార్థ ప్రయోజనాలకోసమో, కొందరు వ్యక్తుల కోసమో రాజీనామా చేస్తే ఎలా? ప్రతి దానికి రాజీనామా రాజీనామా అంటారేంటీ. తుమ్మితే ఊడే ముక్కు ఎన్నాళ్ల్లుంటుందీ. ఇదంతా కుట్రపూరిత డ్రామా. ఏం చేస్తారో చూడాలి. 20, ఆగస్టు 2011, శనివారం
'నేను సైతం' పార్టీ ఫిరాయించగలను
2009 ఎన్నికలకు ముందు సామాజిక న్యాయం పేరుతో ప్రముఖ సినీనటుడు చిరంజీవి ప్రజారాజ్యం పార్టీని స్థాపించారు. నేను సైతం ప్రపంచాగ్నికి సమిధనొక్కటి ఆహుతిస్తాను. అనే శ్రీశ్రీ గీతం కాస్త చిరంజీవి విషయంలో తిరబడిందనిపిస్తోంది. నేనుసైతం పార్టీ ఫిరాయించగలను అని చిరంజీవి నిరూపించుకున్నారు. ఎన్టి రామారావు మాదిరిగా రాజకీయ రంగంలో గొప్ప సంచలనం సృష్టిస్తారని అనుకున్నారు ప్రజాదరణ చూసి. కాని సినీ నటుడు కావడం వల్లనే జనం అంతగా వచ్చారని ఎన్నికల తరువాత తేలిపోయింది. ఆయన సామాజిక న్యాయం అనే గొప్ప నినాదం చేశారు. ప్రజారాజ్యం పార్టీలో అంతా డబ్బున్న వాళ్ళకే ప్రాధాన్యత ఉందని కొందరు నాయకులు చిరంజీవి కంటే ముందే పార్టీ ఫిరాయించారు. సామాజిక న్యాయం అనగానే అప్పుడప్పుడే ఎదుగుతున్న కొందరు బడుగు, బలహీన వర్గాల నాయకులు ప్రజారాజ్యంలో చేరారు. సామాజిక న్యాయం సాధ్యం కాదని తెలుసుకుని ఆపార్టీకి కార్యకర్తలు దూరమయ్యారు. 20-08-2011న రాజీవ్ గాంధీ జన్మదినం సందర్భంగా ఆయన కుమారుడు రాహుల్ గాంధీ సమక్షంలో కాంగ్రెస్ పార్టీలో చేరారు చిరంజీవి. ఆ తరువాత కాంగ్రెస్ పార్టీని బలోపేతం చేస్తానని , సామాజిక న్యాయం కాంగ్రెస్ పార్టీ ద్వారానే సాధ్యమవుతుందని చెప్పారు. చిరంజీవి. ఆరు దశాబ్ధాల కాలంలో సాధ్యం కాని సామాజిక న్యాయం చిరంజీవి కాంగ్రెస్లో చేరగానే ఎలా సాధ్యమో చిరంజీవి ఆలోచించాలి. ఆర్థిక అంతరాలు పెంచి సామాజికంగా వెనుకబడిన వారిని దోపిడీ చేస్తున్న కాంగ్రెస్ పార్టీతో సామాజిక న్యాయం ఎలా సాధ్యమవుతుంది?.
దీనికి సబ్స్క్రయిబ్ చేయి:
పోస్ట్లు (Atom)






